Kto wydaje pozwolenie na użytkowanie budynku?
Pozwolenie na użytkowanie budynku wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego – najczęściej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB), a w określonych przypadkach Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB). Wniosek składa się do organu właściwego dla inwestycji, zgodnie z tym, kto wydał pozwolenie na budowę.
Kto wydaje pozwolenie na użytkowanie budynku?
Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje organ nadzoru budowlanego. Zasadą jest, że właściwość ustala się na podstawie organu, który wydał pozwolenie na budowę. Jeżeli decyzję wydało starostwo powiatowe albo urząd miasta na prawach powiatu, sprawę prowadzi PINB. Gdy pozwolenie na budowę wydał wojewoda, właściwy jest WINB.
Nie składa się więc wniosku o pozwolenie na użytkowanie bezpośrednio do starostwa lub urzędu miasta. Te organy mogą wydawać pozwolenia na budowę, ale decyzję dotyczącą rozpoczęcia użytkowania wydaje właściwy inspektor nadzoru budowlanego.
Gdzie złożyć wniosek?
Właściwy urząd można ustalić według prostej zasady:
| Organ, który wydał pozwolenie na budowę | Organ właściwy dla pozwolenia na użytkowanie | Gdzie złożyć wniosek? |
|---|---|---|
| Starostwo powiatowe | Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego | Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego |
| Urząd miasta na prawach powiatu | Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego | Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego |
| Urząd wojewódzki | Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego | Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego |
Wniosek można złożyć papierowo, osobiście lub listownie, a także elektronicznie za pośrednictwem portalu e-Budownictwo, jeżeli dana procedura i sposób uwierzytelnienia na to pozwalają.
Czy pozwolenie na użytkowanie jest zawsze konieczne?
Nie. W przypadku większości domów jednorodzinnych inwestor składa zawiadomienie o zakończeniu budowy. Jeżeli właściwy organ w ciągu 14 dni od doręczenia zawiadomienia nie wniesie sprzeciwu, można rozpocząć użytkowanie obiektu.
Pozwolenie na użytkowanie jest wymagane tylko w sytuacjach określonych w Prawie budowlanym. Dotyczy to między innymi wybranych kategorii obiektów, w szczególności większych obiektów użyteczności publicznej, budynków wielorodzinnych, obiektów przemysłowych, handlowych, sportowych i niektórych budowli technicznych.
Wniosek o pozwolenie trzeba złożyć także w następujących przypadkach:
- Inwestor chce rozpocząć użytkowanie obiektu lub jego części przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
- Przepisy wymagają pozwolenia ze względu na kategorię obiektu budowlanego.
- Obowiązek uzyskania decyzji wynika z postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej.
- Obowiązek został nałożony w toku postępowania naprawczego.
Inwestor może również dobrowolnie wystąpić o pozwolenie na użytkowanie zamiast składać zawiadomienie o zakończeniu budowy. W przypadku domu jednorodzinnego pozwolenie jest więc zwykle wyjątkiem, a nie podstawowym sposobem zakończenia formalności.
Jak wygląda procedura po złożeniu wniosku?
Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające prawidłowe wykonanie obiektu. Zakres załączników zależy od rodzaju inwestycji, ale zazwyczaj obejmuje:
- Oryginał dziennika budowy.
- Oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem, pozwoleniem na budowę i przepisami.
- Protokoły badań i sprawdzeń instalacji oraz przyłączy.
- Dokumentację geodezyjną z inwentaryzacji powykonawczej.
- Potwierdzenie odbioru wykonanych przyłączy.
- Oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli jest wymagane.
Po złożeniu kompletnego wniosku postępowanie przebiega zwykle w następującej kolejności:
- Weryfikacja dokumentów – nadzór budowlany sprawdza, czy wniosek i załączniki są kompletne. W razie braków inwestor otrzymuje wezwanie do ich uzupełnienia.
- Zawiadomienie o kontroli – jeżeli kontrola obowiązkowa jest wymagana, organ powinien poinformować inwestora o jej terminie w ciągu 7 dni od złożenia kompletnego wniosku.
- Kontrola obiektu – powinna zostać przeprowadzona w terminie do 21 dni od złożenia wniosku albo jego uzupełnienia. Organ sprawdza między innymi zgodność obiektu z projektem, pozwoleniem na budowę i wymaganiami technicznymi.
- Wydanie decyzji – po pozytywnej kontroli organ wydaje pozwolenie na użytkowanie. Co do zasady decyzja powinna zostać wydana w ciągu miesiąca, a w sprawach bardziej skomplikowanych termin może wynieść do dwóch miesięcy.
Jeżeli pozwolenie ma dotyczyć części budynku, we wniosku należy wskazać, że chodzi o użytkowanie częściowe. Organ może określić warunki korzystania z obiektu oraz termin wykonania pozostałych robót.
Co grozi za użytkowanie bez pozwolenia?
Jeżeli dla danego obiektu wymagane jest pozwolenie na użytkowanie, nie wolno rozpocząć korzystania z budynku przed otrzymaniem decyzji. Nielegalne użytkowanie może skutkować nałożeniem przez nadzór budowlany kary administracyjnej.
Kara za użytkowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia wynosi dziesięciokrotność iloczynu stawki 500 zł, współczynnika kategorii obiektu i współczynnika jego wielkości. Jej wysokość zależy więc od rodzaju oraz parametrów budynku. Przed rozpoczęciem użytkowania trzeba ustalić, czy w konkretnej sprawie wystarczy zawiadomienie o zakończeniu budowy, czy konieczna jest decyzja PINB albo WINB.
Najkrócej: jeżeli pozwolenie na budowę wydało starostwo lub urząd miasta na prawach powiatu, wniosek o pozwolenie na użytkowanie składasz do PINB. Jeżeli wydał je urząd wojewódzki, właściwy będzie WINB. W przypadku większości domów jednorodzinnych zamiast pozwolenia wystarcza zawiadomienie o zakończeniu budowy.
Artykuł ma charakter informacyjny. Właściwość organu i wymagane dokumenty mogą zależeć od kategorii obiektu oraz przebiegu konkretnej inwestycji. W razie wątpliwości należy sprawdzić aktualne przepisy ustawy – Prawo budowlane lub skontaktować się z właściwym organem nadzoru budowlanego.
